Tuinplagen en plantenziekten herkennen en bestrijden

Tuinplagen en ziekten herkennen en bestrijden

Planten in de tuin kunnen worden aangetast door insecten, bodemdieren, schimmels en andere ziekteverwekkers. Een aantasting herkent u bijvoorbeeld aan vraatschade, verkleurde bladeren, een kleverige laag, vervormde groeipunten of planten die plotseling verzwakken.

Stel vóór de bestrijding zo goed mogelijk vast welke plaag of ziekte aanwezig is. Verschillende problemen kunnen namelijk vergelijkbare symptomen veroorzaken. Met een juiste diagnose voorkomt u dat u onnodig of met een ongeschikt middel behandelt.

Een tuinplaag herkennen

Controleer niet alleen het beschadigde blad, maar bekijk de volledige plant en de omliggende bodem. Kijk ook aan de onderzijde van bladeren en tussen jonge scheuten.

  • Gaten of happen uit bladeren
  • Verkleurde, gekrulde of vervormde bladeren
  • Kleverige honingdauw of zwarte schimmelaanslag
  • Spinsels, larven, rupsen of volwassen insecten
  • Beschadigde wortels of planten die gemakkelijk loskomen
  • Planten die ondanks voldoende water verwelken
  • Slijmsporen of vraatschade die vooral ’s nachts ontstaat

Bladluizen herkennen op tuinplanten

Bladluizen en andere zuigende insecten

Bladluizen verzamelen zich vaak op jonge stengels, groeipunten en aan de onderzijde van bladeren. Ze zuigen plantensappen op, waardoor jong blad kan vervormen en de groei achterblijft. De uitgescheiden honingdauw vormt bovendien een voedingsbodem voor roetdauwschimmels.

Veel mieren op een plant kunnen eveneens op bladluizen wijzen. Mieren verzamelen honingdauw en beschermen bladluizen regelmatig tegen natuurlijke vijanden.

Lees hoe u bladluizen herkent en bestrijdt.

Kevers en keverlarven

Volwassen kevers veroorzaken vaak herkenbare vraatschade aan bladeren. De larven leven bij veel soorten in de bodem en kunnen daar aan wortels, knollen of andere ondergrondse plantendelen vreten.

  • Bladrandkever: veroorzaakt halfronde happen langs bladranden
  • Taxuskever: de kever vreet aan blad, terwijl de larven wortels beschadigen
  • Ritnaalden: larven van kniptorren die wortels, zaden en knollen aantasten
  • Engerlingen: keverlarven die vooral schade aan graswortels kunnen veroorzaken

Lees meer over de bladrandkever, taxuskever en ritnaalden.

Controleer ook de bodem

Wanneer planten zonder duidelijke bovengrondse oorzaak verwelken of achterblijven, kan de schade onder de grond zitten. Graaf voorzichtig naast een aangetaste plant en controleer de wortels en de bovenste bodemlaag.

Let op larven, beschadigde wortels, gangen en zachte of rottende plantendelen. Bepaal eerst welke larve aanwezig is voordat u een bestrijdingsproduct kiest.

Rupsen in de tuin

Rupsen kunnen bladeren, knoppen en jonge scheuten in korte tijd beschadigen. Sommige soorten zijn gespecialiseerd in één plantensoort. De rupsen van de buxusmot vreten bijvoorbeeld aan buxus en verschuilen zich vaak tussen spinsels.

Andere rupsen, zoals bepaalde wortelboorders, leven grotendeels onder de grond. Hierdoor wordt de aantasting soms pas ontdekt wanneer een plant sterk verzwakt is.

Bekijk het advies over de buxusmot en wortelboorders.

Begin met een gerichte aanpak

  1. Bekijk de schade. Let op vraatpatronen, verkleuring, slijm, spinsels en aangetaste wortels.
  2. Zoek de veroorzaker. Controleer overdag én in de avond, omdat veel plagen ’s nachts actief zijn.
  3. Bepaal de omvang. Een kleine aantasting hoeft niet altijd direct te worden bestreden.
  4. Kies een passende methode. Begin waar mogelijk met handmatig verwijderen of natuurlijke vijanden.
  5. Volg productinstructies. Let op dosering, temperatuur, vochtigheid en toepassingsperiode.

Slakken herkennen en bestrijden

Slakken veroorzaken onregelmatige gaten in bladeren en kunnen jonge planten volledig opeten. Ze zijn vooral actief tijdens vochtige perioden, in de avond en na een regenbui. Glanzende slijmsporen vormen een duidelijke aanwijzing.

U kunt slakken met de hand verzamelen, schuilplaatsen rond kwetsbare planten beperken of geschikte aaltjes en toegelaten slakkenmiddelen gebruiken.

Lees het volledige advies over slakken herkennen en bestrijden.

Miljoenpoten en andere bodemdieren

Miljoenpoten leven voornamelijk van dood plantaardig materiaal en zijn meestal nuttig. Bij grote aantallen of een tekort aan ander voedsel kunnen ze echter jonge wortels, kiemplanten en zachte vruchten beschadigen.

Controleer altijd of de miljoenpoten daadwerkelijk de schade veroorzaken. Slakken, ritnaalden en andere bodemdieren kunnen een vergelijkbaar schadebeeld geven.

Lees meer over miljoenpoten in de tuin.

Mieren in de tuin

Mieren zijn nuttige opruimers en eten verschillende kleine insecten. Ze kunnen overlast veroorzaken wanneer nesten bestrating ondergraven, zand tussen voegen omhoogwerken of vaste looproutes richting de woning ontstaan.

Veel mieren op planten kunnen bovendien wijzen op bladluizen. Controleer in dat geval jonge scheuten en de onderzijde van bladeren op luizen en honingdauw.

Bekijk de mogelijkheden om mieren te verjagen of bestrijden.

Mieren herkennen en bestrijden in de tuin

Biologisch bestrijden met aaltjes

Aaltjes zijn microscopisch kleine organismen die tegen bepaalde larven en andere tuinplagen kunnen worden ingezet. Niet ieder aaltjessoort werkt tegen iedere plaag.

  • Controleer of het product geschikt is voor de aanwezige plaag
  • Maak de bodem vooraf gelijkmatig vochtig
  • Pas aaltjes niet toe in fel zonlicht
  • Houd rekening met de minimale bodemtemperatuur
  • Houd de bodem na toepassing voldoende vochtig
  • Gebruik de aaltjes binnen de aangegeven houdbaarheid

Bekijk alle producten voor bestrijding met aaltjes.

Plantenziekten en schimmels

Niet iedere beschadiging wordt veroorzaakt door een zichtbaar insect. Schimmelziekten kunnen vlekken, verwelking, rotting, witte aanslag of afgestorven plantendelen veroorzaken. Langdurig vocht, een slechte luchtcirculatie en verzwakte planten vergroten vaak de kans op aantasting.

Verwijder zwaar aangetaste plantendelen, voorkom dat bladeren onnodig lang nat blijven en zorg voor passende voeding en een geschikte standplaats. Gebruik alleen een bestrijdingsmiddel dat voor de betreffende plant en ziekte is toegelaten.

Bekijk producten tegen schimmelziekten.

Onkruid en ongewenste planten

Onkruid concurreert met tuinplanten om licht, water en voedingsstoffen. Verwijder jonge planten voordat ze zaad vormen en probeer bij wortelonkruiden de volledige wortel weg te halen.

Onkruid herkennen en verwijderen

Bekijk producten voor het bestrijden van onkruid.

Tuinplagen helpen voorkomen

  • Kies planten die passen bij de bodem en standplaats
  • Zorg voor een gezonde en gevarieerde beplanting
  • Controleer planten regelmatig op beginnende schade
  • Verwijder zwaar aangetaste plantenresten
  • Voorkom langdurig natte of volledig uitgedroogde grond
  • Stimuleer vogels, egels en nuttige insecten
  • Gebruik bestrijdingsmiddelen alleen wanneer dat nodig is

Heeft u vooral problemen in het gazon? Bekijk dan het overzicht met gazonziekten en gazonplagen.

Bekijk de Tuinapotheek