Omvalziekte of Pythium in het gazon
Omvalziekte wordt veroorzaakt door soorten uit de groep Pythium en wordt ook wel voetrot of wortelrot genoemd. De aantasting komt vooral voor bij jong, verzwakt gras en bij gazons die langdurig warm en nat blijven.
Omvalziekte
Een veel voorkomende gazonziekte is Pythium dat ook wel bekend staat als Voetrot of Omvalziekte. In veel verschillende verschijningsvormen tast het grasplanten aan. Pythium is een schimmel-familie waardoor er veel verschillende symptomen zijn. Evenals rooddraad is ook Pythium een zwakte schimmel. Het duikt regelmatig op in verzwakte gazons die pas zijn ingezaaid of zijn aangelegd met graszoden. Naarmate de planten ouder worden zijn ze weerbaarder tegen de aantasting door deze schimmel.
Pythium herkennen
Doordat Omvalziekte een familie van schimmels bevat zijn er ook diverse verschijningsvormen. Het kan zich uiten als een plakkerig net van schimmeldraden boven de grond, maar deze schimmeldraden kunnen zich net zo goed onder de grond bevinden.
Het gras wordt in alle gevallen zichtbaar aangetast. Het uit zich in meerdere ronde plekken die verspreid over het gazon opduiken. Er zijn meerdere schimmelsoorten die zich op deze manier vertonen. Bij twijfel kunt u dan ook het beste een expert raadplegen.
Algemene kenmerken Pythium:
- Er zit een donkergrijze, vettige laag op het gras
- Wortels van het gras sterven af
- Er ontstaan ronde aangetaste plekken met dood gras
- Het ontstaat vaak in natte maar warme perioden
- Struisgras en jonge gazons zijn het meest gevoelig
Pythium herkennen
Omdat meerdere soorten Pythium een gazon kunnen aantasten, verschilt het ziektebeeld. Vaak ontstaan verspreide, ronde plekken met slap of afstervend gras. Bij vochtige omstandigheden kan een grijs, vettig of plakkerig laagje zichtbaar zijn.
- Donkergrijze, vettige of waterige plekken
- Grassprieten worden slap en vallen om
- Wortels verkleuren en sterven af
- Ronde plekken met dood of wegrottend gras
- Aantasting tijdens warme en vochtige perioden
- Jonge gazons en fijnbladige grassen zijn extra gevoelig
Andere gazonziekten kunnen een vergelijkbaar patroon veroorzaken. Raadpleeg bij twijfel een deskundige voordat u bestrijdingsmiddelen of andere behandelingen toepast.
Oorzaken van omvalziekte
Pythium krijgt vooral kans wanneer het gras verzwakt is en de bodem of grasmat langdurig vochtig blijft. Vaak spelen meerdere omstandigheden tegelijkertijd een rol.
- Een pas ingezaaid gazon of pas gelegde graszoden
- Warm en langdurig vochtig weer
- Slechte drainage en stilstaand water
- Een verdichte bodem met weinig zuurstof
- Een te dichte, vochtige of zeer humusrijke toplaag
- Een te hoge zaaidichtheid
- Verzwakt gras door onregelmatige verzorging
- Een overmaat aan snelwerkende stikstof

Extra aandacht voor jong gras
Pas gekiemd gras heeft nog een klein en kwetsbaar wortelstelsel. De bovenlaag moet tijdens de kieming vochtig blijven, maar mag niet voortdurend doorweekt zijn.
Geef met een fijne sproeistand kleine hoeveelheden water en controleer regelmatig of het water voldoende wegzakt. Verminder de frequentie zodra het jonge gras zich verder ontwikkelt.
Pythium bestrijden
Richt de aanpak vooral op sterkere grasplanten en omstandigheden waarin Pythium zich minder gemakkelijk kan ontwikkelen.
- Beperk langdurig vocht. Geef vroeg op de dag water en voorkom dat de bodem voortdurend verzadigd blijft.
- Verbeter de drainage. Belucht een verdichte bodem en pak plaatsen aan waar regen- of sproeiwater blijft staan.
- Bemest evenwichtig. Kies passende gazonmest en voorkom een overmaat aan snelwerkende stikstof.
- Verwijder dood materiaal. Hark sterk aangetast gras voorzichtig weg, zodat de grasmat kan opdrogen.
- Ontzie aangetaste plekken. Beperk betreding en maak gebruikte machines en gereedschappen schoon.
- Herstel kale plekken. Zaai pas bij wanneer de omstandigheden zijn verbeterd en verdere aantasting is gestopt.

Omvalziekte voorkomen
- Zaai gras niet dichter dan de aanbevolen dosering
- Houd jonge grasplanten gelijkmatig, maar niet voortdurend nat
- Geef bij voorkeur vroeg in de ochtend water
- Zorg voor een luchtige en waterdoorlatende bodem
- Voorkom plassen en langdurig stilstaand water
- Bemest volgens de aanbevolen hoeveelheid
- Maai uitsluitend met scherpe en schone messen
Bij nieuwe graszoden helpt een goed voorbereide, vlakke en waterdoorlatende ondergrond om wortelrot en andere vochtproblemen te voorkomen.
Kale plekken herstellen
Wacht met bijzaaien totdat de grasmat niet meer langdurig nat blijft en de aantasting tot stilstand is gekomen. Verwijder dood en los materiaal, maak de bovenlaag voorzichtig open en gebruik graszaad dat bij het bestaande gazon past.
Houd de herstelde plekken tijdens de kieming licht vochtig. Voorkom daarbij dat de bodem opnieuw verzadigd raakt.
Een gezond gazon behouden
Een goede waterhuishouding en een luchtige bodem verkleinen de kans dat omvalziekte terugkeert. Lees daarom ook het advies over het gazon water geven en het gazon beluchten.
Bekijk gazononderhoud

